ಕಾಲದ ಗಡಿಯಾರವು ಮೌನವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದು ನಿಂತಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ-ಸಮಾಜ, ದೇಶ, ಜನರ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಒಂದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಎದುರು ನಿಲ್ಲುವಾಗ. 2025 ಅಂತಹದ್ದೇ ಒಂದು ವರ್ಷ. ಅದು ಭಾರತದ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ವರ್ಷವಲ್ಲ; ಒಂದು ಆತ್ಮಾವಲೋಕನ, ಒಂದು ತಲ್ಲಣ, ಒಂದು ನಿರೀಕ್ಷೆಯ ಸಂಕೇತ.
ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ 2025 ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸ್ಪಂದನವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿತು.
ಸಂಸತ್ತಿನ ಗೋಡೆಗಳೊಳಗೆ ನಡೆದ ಚರ್ಚೆಗಳ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ, ಬೀದಿಗಳಲ್ಲೂ, ಚಹಾ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲೂ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲೂ ಕೇಳಿಬಂತು. ಆಡಳಿತ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ, ಕೇಂದ್ರ-ರಾಜ್ಯ ಸಂಬಂಧ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ-ಈ ಪದಗಳು ಕೇವಲ ಭಾಷಣಗಳ ಅಲಂಕಾರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಅವು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕನ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದವು. ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಘರ್ಷಣೆಯ ನಡುವೆ, ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಇನ್ನೂ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಭರವಸೆಯನ್ನು 2025 ನೀಡಿತು.
ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಈ ವರ್ಷ ಒಂದು ವಿರುದ್ಧತೆಯ ಚಿತ್ರಣವಾಯಿತು. ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು, ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳ ವೇಗ-ಇವೆಲ್ಲವು ಭಾರತ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಸೂಚನೆಗಳಾಗಿದ್ದವು.
‘ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ’, ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಅಪ್ಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಉದ್ಯಮಗಳು ಹೊಸ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದವು. ಆದರೆ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ನೆರಳಲ್ಲಿ, ರೈತನ ಹೊಲದ ಚಿಂತೆ, ಯುವಕರ ಉದ್ಯೋಗದ ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ನೋವು ಮೌನವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದವು. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂಬ ಪದವು ಯಾರಿಗಾಗಿ? ಯಾರ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಈ ವರ್ಷ ಹೆಚ್ಚು ತೀಕ್ಷವಾಗಿ ಕೇಳಿಬಂದವು.
ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ 2025 ಭಾರತದ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿತು. ಇಸ್ರೋನ ಅಂತರಿಕ್ಷ ಸಾಧನೆಗಳು ಕೇವಲ ರಾಕೆಟ್ ಉಡಾವಣೆಗಳಲ್ಲ; ಅವು ಭಾರತದ ಕನಸುಗಳ ಹಾರಾಟವಾಗಿದ್ದವು. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರೋಗ್ಯ, ಆನ್ಲೈನ್ ಶಿಕ್ಷಣ-ಇವೆಲ್ಲವು ಭವಿಷ್ಯದ ಭಾರತ ಹೇಗಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡಿದವು. ಗ್ರಾಮದಿಂದ ನಗರವರೆಗೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ತಲುಪಬೇಕು ಎಂಬ ಆಶಯ ಈ ಸಾಧನೆಗಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿತ್ತು.
ಆದರೆ ಪ್ರಕೃತಿ 2025ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕಠಿಣ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿತು. ಅತಿವೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಬರ, ಉಷ್ಣತೆಯ ಅಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹಗಳು, ಒಂದೇ ದೇಶದ ವಿಭಿನ್ನ ಮುಖಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದವು.
ನದಿಗಳು ಉಕ್ಕಿ ಹರಿದಾಗಲೂ, ಬತ್ತಿದ ನೆಲ ಬಿರುಕು ಬಿಟ್ಟಾಗಲೂ, ಪ್ರಕೃತಿ ಒಂದೇ ಮಾತು ಹೇಳಿತು – “ನನ್ನನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದ ಬೆಲೆ ಇದು.” ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಎಂಬುದು ದೂರದ ಭವಿಷ್ಯದ ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಭಾರತದ ಇಂದಿನ ವಾಸ್ತವವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿತು.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ 2025 ಒಂದು ಚಲನಶೀಲ ವರ್ಷ. ಯುವಕರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದರು-ಶಿಕ್ಷಣದ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಕಾಶ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಗೌರವದ ಕುರಿತು. ಮಹಿಳೆಯರ ಸುರಕ್ಷತೆ, ದಲಿತರ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಅಸ್ತಿತ್ವ-ಈ ವಿಚಾರಗಳು ಸಮಾಜದ ಅಂತರಾಳವನ್ನು ಕದಡಿದವು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಈ ಚರ್ಚೆಗಳು ಅಸಹಜವಾಗಿ ತೋರುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅವು ಜೀವಂತ ಸಮಾಜದ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿದ್ದವು.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, 2025 ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡಿಯಂತೆ ನಿಂತ ವರ್ಷ. ಆ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಕಂಡಿತು, ತನ್ನ ದೌರ್ಬಲ್ಯವನ್ನೂ ಕಂಡಿತು. ಈ ವರ್ಷ ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಉತ್ತರ ಕಾಯುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಸಂಗತಿ ಸ್ಪಷ್ಟ-ಭಾರತ ತನ್ನ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿಲ್ಲ; ಅದು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಕನಸುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಈ ವರ್ಷ ಒಂದು ವರ್ಷವಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಭಾರತದ ಆತ್ಮಕಥೆಯಲ್ಲೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿ ಉಳಿಯಲಿದೆ-ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸುವ, ಆತ್ಮವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
ಡಾ. ವಿದ್ಯಾಸರಸ್ವತಿ
ಕನ್ನಡ ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರು
ಸ. ಪ್ರ. ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು ಆಯನೂರು