ಶ್ರೀ ನಾಗಯಕ್ಷೆ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ರಂಗ ಪೂಜೆ…

ಮಂಜುನಾಥ್ ಶೆಟ್ಟಿ…

ನವರಾತ್ರಿಯ ಮೊದಲನೆ ದಿನ 11:10:2026ರ ಭಾನುವಾರ ಸಂಜೆ 06:00 ಘಂಟೆಗೆ ಶ್ರೀ ನಾಗಯಕ್ಷೆ ದೇವಾಲಯ ಶ್ರೀಕ್ಷೇತ್ರ ಹೆಗಲತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ರಂಗ ಪೂಜೆ ಭಾಗವಹಿಸಿ ದೇವಿಯ ಪ್ರಸಾದ ಸ್ವೀಕರಿಸ ಬೇಕಾಗಿ ವಿನಂತಿ.

ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆ…

ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹಿನ್ನಲೆ ಶ್ರೀ ನಾಗಯಕ್ಷೆ ದೇವಿಯ ವಂಶ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಮೂಲ ಪಾತ್ರಿಗಳಾದ ಶ್ರೀ ಶಾರದಮ್ಮ ನವರ ಸ್ಥಾನ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದುದು. ಅವರು ಕೇವಲ ಪಾತ್ರಿಗಳಾಗದೆ ವೈರಾಗ್ಯ, ಆತ್ಮವಿಚಾರ, ಧ್ಯಾನನಿಷ್ಠೆ,ಧಾನ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅಪೂರ್ವ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಭಕ್ತರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪವಾಡ ಮಾತೆಯಂದೆ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದವರು.
ಅವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅನೇಕ ಘಟನೆಗಳು ಭಕ್ತರ ನಡುವೆ ಇಂದಿಗೂ ಪವಾಡಸದೃಶವಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಈ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಂಶ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿವೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಘಟನೆಗಳು ಭಕ್ತರ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಮೌಖಿಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.
ಜನನದ ನಂತರ ದೊರೆತ ದೈವಸೂಚನೆ
ಅವರ ಜನನದ ಹಿಂದೆ ಶ್ರೀ ಯಕ್ಷೆ ದೇವಿಯ ಅನುಗ್ರಹವಿತ್ತು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಅವರಿಗೆ ಒಬ್ಬ ವಿಶೇಷ ಪುತ್ರಿಯ ಜನಿಸುವಳೆಂಬ ಸೂಚನೆ ದೊರೆಯಿತು.

ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಮೆಗ್ಗಾನ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಚೌಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಎಡನೇ ಬಾಲಕಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ಬಾಲಕಿಯೆ ಈಗಿನ ಪಾತ್ರಿಗಳಾದ ಶ್ರೀ ಕಲ್ಪನಮ್ಮ.
ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ವೈರಾಗ್ಯ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಾಲ್ಯವೆಂದರೆ ಆಟ, ಮನರಂಜನೆ ಮತ್ತು ಲೌಕಿಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರುವ ವಯಸ್ಸು. ಬಾಲ್ಯ ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಅವರಿಗೆ ದೇವರು, ಮಂತ್ರ, ಆತ್ಮಚಿಂತನೆಯ ಅವರು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಆಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಅಲ್ಪಕಾಲದಲ್ಲೇ ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿ ಅವರು ಬೆಳೆದಂತೆ ಅವರ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವು ವೇಗವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ತೋರಿದರು.
ಅವರ ಜ್ಞಾನವು ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕಜ್ಞಾನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಓದಿದ ವಿಷಯವನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಿ, ಅದರ ತಾತ್ಪರ್ಯವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಹವನ ಹಾಗೂ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ ಜಾತ್ರೆ ನೋಡಲು ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳು ಸಾಲದು.

ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ…

ಪಾತ್ರಿಗಳ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಅಪೂರ್ವ ಶಾಂತಿ ಇತ್ತು ಎಂದು ಅವರನ್ನು ಕಂಡವರು ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬಳಿ ಬಂದ ಅನೇಕರು ತಮ್ಮ ದುಃಖ, ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಗೊಂದಲಗಳನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಮಾತನಾಡದೆ, ಕೆಲವೇ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮೌನದಿಂದಲೇ ಅವರಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಅವರ ದರ್ಶನದಿಂದಲೇ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬ ಅನುಭವವನ್ನು ಭಕ್ತರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಇದನ್ನು ಭಕ್ತರು “ಅಮ್ಮ ಕೃಪಾದೃಷ್ಟಿ” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮನಿಷ್ಠೆಯೇ ಇತರರ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿತ್ತು. ಒಮ್ಮೆ ಭಕ್ತರು ನೀಡಿದ ನಾಣ್ಯವನ್ನು ಕವಡೆಯಾಗಿದು ಪಾವಡವೆ ಕವಡೆ ಮಾತೆಯಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಥಿ.

ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದವರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಉತ್ತರ…

ಮೂಲ ಪಾತ್ತಿಗಳು ಒಮ್ಮೆ ಗುತ್ತಿ ಯಡೆಯಳ್ಳಿ ಅಮ್ಮನವರ ಒಡವೆ ಕಳ್ಳುವಾದಗ ಕಳ್ಳರು ಬಚ್ಚಿಡಿದ ಜಾಗ ತೋರಿಸಿದೆ ಪಾವಡ ಮದುವೆ ವಿಚಾರ ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳಿದವರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳ ಭಾಗ್ಯ,ಆರೋಗ್ಯ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಅಮ್ಮನವರ ಭಂಡಾರದಿಂದಲೆ ಪರಿಹಾರ. ಜೀವನದ ದುಃಖ, ಕರ್ತವ್ಯ, ಕುಟುಂಬ, ಆತ್ಮಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷದ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದರು.ಅವರ ಉತ್ತರಗಳು ಬಹಳ ಸರಳವಾಗಿದ್ದರೂ ಅದರೊಳಗೆ ಆಳವಾದ ಸೂಚನೆ ಅಡಗಿರುತ್ತಿತ್ತು.
ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳುವ ಮುನ್ನವೇ ಗ್ರಹಿಸಿ, ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ಭಕ್ತರ ಅನುಭವಗಳೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಬಂದವರು, “ನಾವು ಹೇಳಬೇಕೆಂದಿದ್ದುದನ್ನು ಹೇಳುವ ಮುನ್ನವೇ ಅಮ್ಮ ತಿಳಿದುಕೊಂಡರು” ಎಂಬ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಭಕ್ತಿಭಾವದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅಂತರ್ಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ಜ್ಞಾನಿಯ ಕೃಪೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಧೈರ್ಯ
ಅಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಬಂದ ಅನೇಕ ಭಕ್ತರು ಇದ್ದರು.
ಯಾರಿಗಾದರೂ ಕುಟುಂಬದ ಸಮಸ್ಯೆ, ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟ, ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಮಾನಸಿಕ ನೋವು—ಹೀಗೆ ವಿವಿಧ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಜನರು ಅಮ್ಮನವರ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.ಅವರ ಎಲ್ಲ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಅದ್ಭುತ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತಲೂ, ಅವರ ಮಾತುಗಳು ಜನರಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

“ಎಲ್ಲವೂ ಸಿಗುವುದು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ” ಎಂಬ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಅವರು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಭಕ್ತರಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಹೀಗಾಗಿ ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ಸಂಕಷ್ಟದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ನಂತರ, “ಅಮ್ಮನವರ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನನ್ನ ಜೀವನವೇ ಬದಲಾಯಿತು” ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಧ್ಯೆಯೂ ಅಚಲ ನಿಷ್ಠೆ
ಅಮ್ಮನವರ ದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಭಂಡಾರ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವವಿತ್ತು. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗಿದ್ದರೂ ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಒಳಮುಖವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ದೇಹದ ಸುಖ-ದುಃಖಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರದೆ, ಆತ್ಮಚಿಂತನೆಯಲ್ಲೇ ಅವರು ನಿರತರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು.
ಅವರನ್ನು ಸಮೀಪದಿಂದ ಕಂಡವರು ಅವರಲ್ಲಿದ್ದ ಅಚಲ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಹೊರಗಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅಲುಗಾಡಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅಮ್ಮನವರ ಮನಸ್ಸು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು.
ಇದನ್ನೇ ಭಕ್ತರು ಅವರ ದರ್ಶನ ಶಕ್ತಿಯ ಪವಾಡಸದೃಶ ಫಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಮೌನದಲ್ಲಿಯೇ ಉತ್ತರ
ಅಮ್ಮನವರು ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಅವರ ಮೌನ.
ಅವರು ಸದಾ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಜೀವನವೇ ಒಂದು ಉಪದೇಶವಾಗಿತ್ತು.
ಸರಳತೆ, ವೈರಾಗ್ಯ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮನಿಷ್ಠೆಯ ಮೂಲಕ ಅವರು ಜನರಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಿದರು.
ಅವರ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ ಅನೇಕರು ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಗೊಂದಲ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅವರ ಜೀವನ ನಮಗೆ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ…

“ಮಾತಿನಿಂದ ಹೇಳಲಾಗದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಜೀವನದಿಂದ ತೋರಿಸಬಹುದು.
ಅವರು ದೇಹವನ್ನು ಆತ್ಮವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸದೆ, ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗುವ ಸಾಧನೆಯನ್ನೇ ಜೀವನದ ಗುರಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ಅವರ ಜೀವನ ಸರಳ,ಸುಂದರ,ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿತು.ಅವರು ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ಬದುಕಿದರು.ಭಕ್ತರಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಾಗಿದ್ದರೂ ತಮ್ಮನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಕೀರ್ತಿಯ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.ಅವರ ಜೀವನದ ನಿಜವಾದ “ಪವಾಡ” ಎಂದರೆ ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಯ. ಲೌಕಿಕ ಆಸೆ-ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿ, ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪದ ಅರಿವಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಬದುಕಿದ ಅವರ ಜೀವನವೇ ಪಾತ್ರಿ ಪರಂಪರೆಗೆ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ದೀಪವಾಗಿದೆ.